چرا کاهش بودجه علمی آمریکا یک مسئله جهانی است؟

پیامدهای اقتصادی، علمی و جهانی کاهش سرمایه‌گذاری پژوهشی

چکیده
تحقیقات علمی در ایالات متحده آمریکا با یک بحران بنیادین مواجه شده است. هم‌زمان با اظهارات دولت ترامپ درباره ضرورت احیای علم و فناوری، کاهش بودجه‌های تحقیقاتی و تضعیف نهادهای علمی، روند توسعه پژوهش‌های بنیادی را تهدید کرده است. پیامدهای این سیاست‌ها نه تنها آینده دانشگاه‌ها و صنایع علمی آمریکا را به خطر می‌اندازد، بلکه تأثیرات آن می‌تواند بر تحقیقات پزشکی و همکاری‌های علمی بین‌المللی نیز گسترده باشد. این مقاله به تحلیل ابعاد اقتصادی، علمی و جهانی این بحران می‌پردازد و نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در پژوهش‌های بنیادی، علاوه بر پیشرفت علمی، موجب افزایش قابل توجه منافع اقتصادی می‌شود.

دولت ترامپ خواستار تقویت صنعت علم و فناوری و تسریع تحقیقات علمی در آمریکا بوده است. با این حال، تصمیمات اخیر دولت باعث تضعیف همان ساختارهای تحقیقاتی شد که برای تحقق این هدف ایجاد شده بودند. این وضعیت پایان دوران «مرز بی‌پایان» را رقم زده است؛ مفهومی که پس از جنگ جهانی دوم توسط تکنوکرات وانووار بوش مطرح شد و بر اساس آن، تحقیقات بنیادی نیروی محرکه اصلی پیشرفت علمی و فناوری محسوب می‌شود. این فلسفه طی حدود هشت دهه، آمریکا را به پیشتاز جهانی در علوم و فناوری تبدیل کرده است، اما اکنون این دیدگاه در حال فروپاشی است.

هزاران شغل در آژانس‌های فدرال لغو شده و بودجه‌های تحقیقاتی به ارزش میلیاردها دلار معلق یا حذف شده‌اند. ایده «مرز بی‌پایان» زمینه تأسیس بنیاد ملی علوم آمریکا (National Science Foundation) در سال ۱۹۵۰ و افزایش بودجه نهادهایی مانند مؤسسه ملی سلامت (National Institutes of Health, NIH) را فراهم کرد. تا سال ۱۹۶۱، بودجه علم و فناوری به ۵۸ میلیارد دلار رسید و حتی قبل از آغاز مأموریت‌های پرهزینه فضایی، روند افزایش بودجه ادامه یافت و به اوج ۱۷۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۹ رسید. با اندکی کاهش، این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۵۸ میلیارد دلار باقی مانده است (مرکز ملی آمار علوم و مهندسی آمریکا).

سرمایه‌گذاری‌های مذکور دستاوردهای قابل توجهی به همراه داشته‌اند. فرود انسان روی ماه، توسعه ماهواره‌های هواشناسی و سیستم GPS ، ایجاد اینترنت مدرن و پیشتازی در پروژه ژنوم انسانی از جمله این دستاوردها هستند. ارزیابی اقتصادی چنین سرمایه‌گذاری‌هایی دشوار است، اما شواهد نشان می‌دهد که هر ۱ دلار سرمایه‌گذاری  NIH، ۲.۵۶ دلار فعالیت اقتصادی ایجاد کرده و هر ۱ دلار سرمایه‌گذاری دولتی در تحقیقات بنیادی، ۸ دلار سرمایه‌گذاری خصوصی اضافی در حوزه پژوهش و توسعه را تحریک می‌کند  (United for Medical Research, 2024).

کارول گریدر، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۰۹ و استاد دانشگاه کالیفرنیا، سانتا کروز، معتقد است که وضعیت کنونی تحقیقات علمی آمریکا یک بحران وجودی است. کشف آنزیم تلومراز توسط او، که نقش اساسی در فرآیندهای پیری و سرطان دارد، با حمایت مستمر NIH انجام شد. او هشدار می‌دهد که آینده صنعت فناوری، بیوتکنولوژی و داروسازی آمریکا به نسل‌های تربیت‌شده در دانشگاه‌های تحقیقاتی وابسته است.

به دنبال عدم اطمینان بودجه، برخی دانشگاه‌ها پذیرش دانشجویان دکتری را کاهش داده و کارکنان تحقیقاتی خود را اخراج کرده‌اند. محدودیت در هزینه‌های پژوهشی پیامدهای جهانی نیز داشته است؛ به عنوان نمونه، دانشگاه جانز هاپکینز در مریلند حدود ۸۰۰ میلیون دلار از کمک‌های آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID)  را از دست داده که موجب توقف تحقیقات پیشگیری و درمان بیماری‌هایی مانند سل، مالاریا و ایدز و از بین رفتن بیش از ۲۲۰۰ شغل در ۴۴ کشور شده است.

منابع

https://www.newscientist.com/article/2473749-are-trumps-cuts-to-science-the-end-of-the-endless-frontier