قیف دکانتور شیر شیشه ای

دکانتور آزمایشگاهی

قیف دکانتور شیر شیشه‌ای (Glass Separatory Funnel with Stopcock) یک ابزار آزمایشگاهی است که برای جداسازی دو یا چند فاز مایع غیرقابل امتزاج بر اساس اختلاف چگالی استفاده می‌شود. این قیف معمولاً از شیشه بوروسیلیکات مقاوم ساخته شده و دارای بدنه مخروطی یا گلابی‌شکل به‌همراه یک شیر کنترل‌کننده جریان در قسمت پایینی است.

نکته کلیدی:
وجود شیر در قیف دکانتور امکان تخلیه کاملاً کنترل‌شده فاز پایینی را بدون برهم‌زدن فاز بالایی فراهم می‌کند.

اجزای اصلی قیف دکانتور شیر شیشه‌ای

۱. بدنه شیشه‌ای

بدنه قیف معمولاً به‌صورت گلابی‌شکل یا مخروطی طراحی می‌شود تا:

• جداسازی فازها با مرز مشخص‌تر انجام شود

• سطح تماس مناسب برای استخراج افزایش یابد

• تخلیه فاز پایینی با دقت بالا صورت گیرد

بدنه شفاف شیشه‌ای امکان مشاهده دقیق مرز بین فازها را فراهم می‌کند که برای کارهای تحلیلی بسیار حیاتی است.

۲. شیر (Stopcock)

شیر قیف دکانتور مهم‌ترین بخش عملکردی آن است و معمولاً از جنس:

• شیشه‌ای (Glass Stopcock)

• یا تفلون (PTFE Stopcock)

ساخته می‌شود.

مزیت شیر تفلونی:

• مقاومت شیمیایی بسیار بالا

• حرکت نرم و بدون گیرکردن

• عدم نیاز به گریس‌کاری مداوم

۳. دهانه بالایی و درپوش

دهانه بالایی قیف برای افزودن مایعات، حلال‌ها و نمونه‌ها استفاده می‌شود و معمولاً دارای:

• درپوش شیشه‌ای استاندارد

• اتصال مخروطی (Ground Glass Joint)

است که از نشت بخارات و مایعات جلوگیری می‌کند.

خرید قیف جداکننده آزمایشگاهی

انواع قیف دکانتور شیر شیشه‌ای

۱. قیف دکانتور گلابی‌شکل

• رایج‌ترین نوع

• مناسب برای استخراج مایع-مایع

• جداسازی دقیق‌تر فازها

۲. قیف دکانتور مخروطی

• مناسب برای حجم‌های کمتر

• کاربرد در آزمایش‌های آموزشی

۳. قیف دکانتور با شیر تفلونی

• مناسب برای مواد خورنده

• دوام و ایمنی بالاتر

انتخاب نوع قیف باید بر اساس حجم نمونه، نوع حلال و حساسیت آزمایش انجام شودقیف دکانتور مخروطی

چگونه با دکانتور کار کنیم؟

جنس و متریال قیف دکانتور شیر شیشه‌ای

اکثر قیف‌های دکانتور استاندارد از شیشه بوروسیلیکات (Borosilicate Glass) ساخته می‌شوند.

ویژگی‌های شیشه بوروسیلیکات

• مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی خورنده

• تحمل تغییرات دمایی ناگهانی

• شفافیت عالی

• طول عمر بالا

نکته مهم:
این نوع شیشه در برابر اکثر اسیدها، بازها و حلال‌های آلی مقاوم است و برای کاربردهای آزمایشگاهی ایده‌آل محسوب می‌شود.

دکانتور مخروطی شیر شیشه ای

دکانتور آزمایشگاهی شیر شیشه ای

اصل عملکرد قیف دکانتور

عملکرد قیف دکانتور مبتنی بر اختلاف چگالی و عدم امتزاج‌پذیری مایعات است. زمانی که دو مایع غیرقابل امتزاج (مانند آب و یک حلال آلی) داخل قیف ریخته می‌شوند:

• مایع با چگالی بیشتر در پایین قرار می‌گیرد

• مایع با چگالی کمتر در بالا می‌ایستد

• یک مرز مشخص (Interface) بین دو فاز تشکیل می‌شود

با باز کردن تدریجی شیر، فاز پایینی به‌صورت کنترل‌شده خارج می‌شود.

نکته کلیدی علمی:
دقت در تنظیم سرعت تخلیه، از مخلوط‌شدن دوباره فازها جلوگیری می‌کند.

حجم‌های استاندارد قیف دکانتور

قیف‌های دکانتور در حجم‌های متنوعی تولید می‌شوند، از جمله:

• ۵۰ میلی‌لیتر

• ۱۰۰ میلی‌لیتر

• ۲۵۰ میلی‌لیتر

• ۵۰۰ میلی‌لیتر

• ۱۰۰۰ میلی‌لیتر و بالاتر

نکته کاربردی:
برای افزایش دقت و ایمنی، حجم قیف باید حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از حجم مخلوط مایعات باشد.

قیف جداکننده

قیف دکانتور شیشه ای

کاربردهای قیف دکانتور شیر شیشه‌ای

۱. استخراج مایع-مایع (Liquid-Liquid Extraction)

مهم‌ترین کاربرد قیف دکانتور، استخراج ترکیبات محلول از یک فاز به فاز دیگر است. این روش به‌طور گسترده در:

• شیمی آلی

• داروسازی

• آنالیز محیط‌زیست

استفاده می‌شود.

۲. جداسازی فازهای آبی و آلی

در بسیاری از واکنش‌های شیمیایی، محصولات در فاز آلی یا آبی حل می‌شوند و نیاز به جداسازی دقیق فازها وجود دارد.

قیف دکانتور این فرآیند را ساده، ایمن و قابل کنترل می‌کند.

۳. کاربرد در صنایع دارویی

در فرمولاسیون داروها، قیف دکانتور برای:

• خالص‌سازی مواد مؤثره

• حذف ناخالصی‌ها

• استخراج مواد فعال

به‌کار می‌رود.

۴. صنایع غذایی و محیط‌زیست

در آزمایش‌های کنترل کیفیت و پایش آلودگی:

• استخراج سموم

• آنالیز باقی‌مانده آفت‌کش‌ها

• جداسازی ترکیبات آلی فرار

از قیف دکانتور استفاده می‌شود.

خرید قیف دکانتور

مزایای قیف دکانتور شیر شیشه‌ای

• کنترل دقیق جریان خروجی

• شفافیت کامل و مشاهده مرز فازها

• مقاومت شیمیایی بالا

• قابلیت استفاده مجدد و طول عمر زیاد

• دقت بالا در جداسازی

قیف دکانتور آزمایشگاهی

نکات ایمنی در استفاده از قیف دکانتور

برای کار ایمن و دقیق با قیف دکانتور رعایت موارد زیر ضروری است:

• عدم تکان شدید قیف هنگام وجود فشار داخلی

• تخلیه بخارات با باز کردن دوره‌ای درپوش

• استفاده از دستکش و عینک ایمنی

• اطمینان از بسته‌بودن صحیح شیر قبل از ریختن مایعات

نکته بسیار مهم:
در صورت ایجاد فشار ناشی از حلال‌های فرار، باید قیف را به‌صورت دوره‌ای هواگیری کرد.

 خرید قیف جداکننده

نگهداری و شست‌وشوی قیف دکانتور

• شست‌وشو با حلال مناسب یا آب مقطر پس از هر استفاده

• خشک‌کردن کامل قبل از نگهداری

• بررسی سلامت شیر و اتصالات

• نگهداری در محل امن و دور از ضربه

نگهداری صحیح باعث افزایش عمر مفید و دقت عملکرد قیف می‌شود.

نکات مهم در انتخاب قیف دکانتور مناسب

• نوع شیر (شیشه‌ای یا تفلونی)

• حجم مورد نیاز

• نوع مواد شیمیایی مورد استفاده

• برند و استاندارد ساخت

انتخاب صحیح ابزار، مستقیماً بر دقت نتایج آزمایش تأثیر می‌گذارد.

قیف جداکننده یا دکانتور

جمع‌بندی نهایی

قیف دکانتور شیر شیشه‌ای یکی از ابزارهای حیاتی و غیرقابل‌جایگزین در آزمایشگاه‌های علمی و صنعتی است. طراحی ساده اما دقیق، امکان جداسازی کنترل‌شده فازها، مقاومت شیمیایی بالا و کاربردهای گسترده، این ابزار را به یکی از پایه‌های اصلی عملیات آزمایشگاهی تبدیل کرده است. استفاده صحیح و نگهداری اصولی از قیف دکانتور نه‌تنها دقت آزمایش‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه ایمنی کاربر و طول عمر تجهیزات را نیز تضمین می‌کند.